Wilt u meer weten over de Nationale Wetenschapsagenda (NWA), het NWO programma voor de NWA en wat de NWA kan betekenen voor uw onderzoek? De meest relevante informatie – inclusief open calls – staan hieronder.

De Nationale Wetenschapsagenda (NWA) beschrijft brede, uitdagende onderwerpen die om een nationale aanpak vragen en waarmee Nederlands onderzoek de samen­le­ving en de kennisecono­mie (mondiaal) kan versterken. De NWA is door een innovatief proces met de in­­breng van burgers en weten­schap­pers tot stand gekomen: elke Ne­der­lander kreeg de kans om on­line vragen in te dienen. De nationale kennisgemeenschap, verenigd in de Kennis­coa­litie, heeft de op­gehaalde vragen tot 140 clustervragen gebundeld, waaruit 25 routes zijn geformuleerd.

De Rijksoverheid heeft de investeringen in onderzoek en innovatie recentelijk verhoogd. Een deel van de extra mid­de­len is bestemd voor het NWA-onderzoeksprogramma, dat NWO in op­dracht van OCW uit­voert. Het overkoe­pe­­len­­de doel van dit programma bestaat in het beter verbinden van we­ten­schap en sa­men­­leving.

Het NWO-programma voor de Nationale Wetenschapsagenda kent op dit moment vier programmalijnen, die samen uitvoering geven aan de doelen en ambities.

  1. Onderzoek op Routes door Consortia (ORC) stimuleert vrij onderzoek via open calls voor meerjarig onderzoek van brede, inter- en transdisciplinaire consortia met een (maatschappelijk) doel, op wetenschappelijk en/of maatschappelijk relevante onderwerpen met een duidelijke meerwaarde voor een brede, nationale aanpak. Consortia moeten gericht zijn op die circulariteit en betrokkenheid, reeds vanaf de formulering van de probleemstelling, van maatschappelijke partners (inclusief het bedrijfsleven), alsook burgers.
  2. De Thematische Programmering omvat programma’s die zich lenen voor een brede NWA-aanpak en die in samenspraak met vakdepartementen ontwikkeld worden.
  3. Vernieuwingen en Netwerken zorgen voor vernieuwing binnen de NWA en faciliteert consortia en NWA-routes.
  4. Wetenschapscommunicatie en Outreach is verant­woordelijk voor de NWA-belofte om wetenschap en samenleving door middel van communicatie en outreach dichter bij elkaar te brengen en het vertrouwen in de wetenschap te vergroten.

Stand van zaken programmalijnen

Programmalijn 1

De deadline voor vooraanmeldingen van NWA-ORC was op 6 juni 2019. Momenteel is de NWO-beoordelingscommissie druk bezig met het bekijken van deze vooraanmeldingen. Zoals vermeldt in de call for proposals, zal naar verwachting eind oktober het besluit over de vooraanmelding worden gecommuniceerd naar de aanvragers. NWO werkt in de NWA-ORC 2019 call for proposals met een besluit op de beknopte aanvragen. Dit houdt in dat het voor penvoerders die een afwijzing ontvangen op hun vooraanmelding, het niet mogelijk is om een volledige aanvraag in te dienen.

Ook zullen binnenkort de gehonoreerde projecten van de NWA-ORC 2018 van start gaan.

Programmalijn 2

De Nationale Wetenschapsagenda biedt de ministeries de mogelijkheid om onderzoek te stimuleren naar thema’s die voor hen in het bijzonder relevant zijn en om gefundeerde antwoorden te vinden op maatschappelijke vragen die hoog op de agenda staan. Ministeries kunnen jaarlijks thema’s en beleidsvragen aanbrengen waarvoor onderzoek wenselijk is. Een aantal van deze vragen wordt met een extra financiële bijdrage vanuit de Nationale Wetenschapsagenda doorontwikkeld tot calls for proposals.

Momenteel staan de volgende calls for proposals open:

Ecologie & Noordzee (deadline 24-10-2019)

Opslag en Conversie (deadline 21-11-2019)

Transitie naar een duurzaam voedselsysteem (deadline 12-09-2019)

Archeologie telt (deadline 12-09-2019)

Kansrijke start voor kinderen met behulp van big data (24-10-2019)

De onderwerpen die zijn aangedragen door de ministeries voor nieuw te ontwikkelen calls, zijn na te lezen in de Kamerbrief die OCW in juli heeft verstuurd.

Programmalijn 3

De behoefte aan de Ideeëngenerator bleek dusdanig hoog dat er momenteel een evaluatie gaande is hoe een volgende ronde gestalte krijgt in grootte, vorm en procedure. Wij hopen hier later in het jaar meer informatie over te kunnen geven.

Routes spelen een rol in het organiseren van het veld. Bovendien hebben de routes sinds 2016 gewerkt aan hun eigen onderwerpen en potentiele maatschappelijke en/of wetenschappelijke doorbraken met een breed veld en willen zij deze onderwerpen graag verder ontwikkelen. Een verbindende rol van de routes kan zorgen voor afstemming tussen indieners, meer betrokkenheid van de hele kennisketen, het samenbrengen van relevante consortiapartners, valorisatie bewerkstelligen, erkenning geven aan de potentiele maatschappelijke en/of wetenschappelijke doorbraken binnen een route en het bewaken van kerndoelen van de route en de NWA. Ook kunnen routes op deze manier zorgen voor een programmerend effect binnen het onderzoeksveld. Wel wordt het belangrijk gevonden dat iedereen de mogelijkheid heeft om in te dienen (geen beperkingen op indienen) en dat er geen belangenverstrengeling optreedt bij de boegbeelden en de trekkers als de routes een grotere betrokkenheid krijgen. Om deze reden hebben de routes dus geen rol in het beoordelingsproces van NWO. NWO ondersteunt de routes wel zowel met inhoudelijke en organisatorische ondersteuning als met financiële ondersteuning.

Veel routes vragen financiële ondersteuning aan via de call Ondersteuning NWA-routes. De middelen worden voor verschillende doeleinden ingezet: van het financieren van coördinator en netwerkrollen, tot het kunnen uitvoeren van verkenningen om kansen te vinden voor het netwerk.

De NWA call voor matchmakingsbijeenkomsten loopt nog door tot eind 2019 of totdat het budget is uitgeput. De komende maanden zal deze call geëvalueerd worden waarna er een beslissing zal worden genomen of er een dergelijke call zal komen in 2020.

Programmalijn 4

Wetenschapscommunicatie en outreach is opgedeeld in resultaatcommunicatie, themacommunicatie en publiekscommunicatie. De resultaatcommunicatie zal pas op gang komen nadat de eerste resultaten uit de projecten van de NWA naar voren komen. De themacommunicatie zal binnenkort van start gaan met een reeks filmpjes op verschillende social media kanalen. De publiekscommunicatie is afgetrapt met Expeditie NEXT op 2 mei. Het grote wetenschapsfestival was een groot succes. Ook worden er in het Weekend van de Wetenschap (4-6 oktober) meerdere activiteiten gepland in samenwerking met de NWA.

Written by dr. Colette Bos, Coördinator NWA Vernieuwing en Netwerken | Nationale Wetenschapsagenda (NWA)